Investing.com – ABD merkezli teknoloji devi Google (GOOGL), İngiltere’de 5 milyar sterlin (yaklaşık 6,6 milyar dolar) tutarında bir toplu davayla karşı karşıya kaldı. Dava, şirketin çevrim içi arama motoru pazarındaki “neredeyse tam hakimiyetini” kötüye kullanarak reklam fiyatlarını artırdığı iddiasıyla Londra’daki Rekabet Temyiz Mahkemesine sunuldu. Hukuk akademisyeni Dr. Or Brook tarafından açılan dava, 1 Ocak 2011 tarihinden 16 Nisan 2025’e kadar Google’ın arama reklamcılığı hizmetlerini kullanan yüz binlerce Birleşik Krallık merkezli kuruluş adına açıldı.
Davada Google’ın, sektördeki baskın pozisyonunu daha da pekiştirmek adına rakip arama motorlarına erişimi kısıtladığı ve alternatif reklam platformlarının rekabet etmesini zorlaştırdığı öne sürüldü. Google’ın, reklam hizmetlerinde fiyatları olması gerekenden daha yüksek tuttuğu ve işletmeleri yalnızca kendi sistemine yönlendirdiği iddialarıyla hareket edilen davada, arama motoru arayüzü ve reklam teknolojilerinde rekabete aykırı uygulamalara dikkat çekildi.
Reklamcılıkta tek seçenek: Google
Davacılar, Google’ın akıllı telefon üreticileriyle anlaşmalar yaparak Android cihazlara Google Search ve Chrome tarayıcısını varsayılan olarak yüklettiğini, ayrıca Apple (AAPL) ödeme yaparak iPhone’larda varsayılan arama motoru konumunu sağladığını belirtiyor. Bu uygulamaların, kullanıcıların alternatif arama motorlarına erişimini sınırladığı ve rekabetin engellendiği savunuluyor.
Google’ın kendi reklam araçları olan Search Ads 360 gibi platformlara rakiplere göre daha fazla özellik ve destek sunduğu da dava dosyasındaki dikkat çekici iddialar arasında yer alıyor. Kullanıcı deneyimini ve veri erişimini avantaj haline getirdiği kaydedilen Google’ın bu sayede reklamcıları kendi hizmetlerine mahkum ettiği vurgulanıyor.
Google’ın pazar hakimiyetine uluslararası denetim
Davayla birlikte, Google’ın mevcut pazar hakimiyeti sadece İngiltere’de değil, küresel ölçekte de inceleme altında tutuluyor. Ocak 2025’te İngiltere’nin rekabet kurumu olan Rekabet ve Pazarlar Kurumu (CMA), Google’ın çevrim içi arama ve arama reklamcılığı alanındaki faaliyetlerinin “stratejik pazar statüsüne” sahip olup olmadığını ve bu hizmetlerin işletmelere ve tüketicilere adil sonuçlar sağlayıp sağlamadığını incelemeye aldı.
Bir önceki CMA ön değerlendirmesi olan Eylül 2024 tarihli raporda ise, Google’ın reklam teknolojisi alanındaki hakimiyetini kötüye kullanarak açık reklam alanlarında kendi hizmetlerine avantaj sağladığına dair bulgular yer almıştı. Google hakkında hem İngiltere’de hem Avrupa Birliği’nde Dijital Piyasalar Yasası (DMA) ve Rekabet ve Tüketiciler Yasası gibi yasal çerçeveler doğrultusunda çok sayıda inceleme yürütülüyor.
Google’a karşı yüz binlerce şirketi temsil eden dava
Toplu davayı açan akademisyen Dr. Or Brook, davanın İngiltere genelinde küçük veya büyük fark etmeksizin Google arama reklam hizmetlerini kullanan işletmelerin zararlarını telafi etmeyi amaçladığını belirtti. Brook, birçok kurum ve işletmenin internet görünürlüğünü artırmak amacıyla Google reklamlarına mecbur kaldığını ve Google’ın pazar hakimiyetinden faydalanarak reklam fiyatlarını yükselttiğini ifade etti.
ABD’li teknoloji devlerinin rekabeti ihlal ettikleri gerekçesiyle dünya genelinde düzenleyici otoritelerin radarına girdiği bir dönemde, bu dava Google için önemli bir yasal sınav anlamına geliyor. Şirketin ana ortağı Alphabet’in hisseleri, davanın kamuoyuna yansımasının ardından ABD piyasalarında açılış öncesi işlemlerde %1,8 oranında geriledi.
